Ngành dược làm gì?

>> Sức khỏe >> Dược học >> Dược học


 

Nghề dược là gì?

 

Dược: Thuốc

Hiểu một cách đơn giản, nghề dược là nghề liên quan đến dược phẩm (thuốc), được phân thành nhiều lĩnh vực như. nghiên cứu, sản xuất, lưu thông phân phối, đảm bảo chất lượng, quản lý dược, hướng dẫn sử dụng thuốc cho mọi người...

Chiếm vị trí quan trọng trong ngành dược là các dược sĩ. Dược sĩ là những chuyên gia về thuốc. Họ được đào tạo những kiến thức về chuyển hoá thuốc trong cơ thể, những phản ứng bất lợi của thuốc, tương tác qua lại giữa các loại thuốc, công thức phối hợp thuốc để đạt hiệu quả chữa bệnh tối ưu và an toàn cho người dùng.

Dược sĩ phục vụ cộng đồng bằng cách nghiên cứu, chế tạo, sản xuất, cung cấp dược phẩm, thông tin về dược phẩm, quản lý theo quy chế ngành, chất lượng thuốc...

Những tiến bộ trong việc ứng dụng công nghệ tin học giờ đây cho phép các dược sĩ tiện lợi hơn trong nhiều lĩnh vực như nghiên cứu, tư vấn cũng như lưu trữ và quản lý dược...

CẬN CẢNH NGHỀ DƯỢC

·        Dược học dựa trên những khoa học nào?

Dược học dựa trên nhiều ngành khoa học khác nhau, trong đó cơ bản nhất là hóa học và sinh học.

·        Sản phẩm của nghề dược

Sản phẩm của nghề dược rất phong phú, bao gồm các loại thuốc phòng và trị bệnh, từ viên thuốc cảm sốt, thuốc bổ thông thường đến những loại thuốc đặc biệt để trị các chứng bệnh nan y. Trong cuộc sống hàng ngày, mọi người đều cần và sử dụng thuốc ở mức độ khác nhau. Vì vậy, sản phẩm của nghề dược mang tính phổ thông cao. Đây chính là điều kiện tạo ra thuận lợi và cả rủi ro khi bạn lựa chọn làm việc trong ngành dược.

Dựa trên nguồn gốc, ở Việt Nam, sản phẩm dược được phân làm hai loại:

a. Tân dược

Tân dược vào nước ta cùng với tây y. Đó là những loại thuốc được sản xuất từ hóa chất, một số loại vi nấm, hợp chất từ cây cỏ bào chế dưới dạng tinh khiết hoặc một số hợp chất tự nhiên bán tổng hợp thành chất khác. Một số ít tân dược được bào chế từ sản phẩm động vật.

Tân dược có hiệu lực trị bệnh mạnh, tiện dụng. Tuy nhiên, nguồn gốc chủ yếu của tân dược là từ hóa chất nên có thể gây một số tác dụng bất lợi cho người bệnh.

b. Đông dược

Đông dược gắn liền với đông y, là những thuốc có nguồn gốc từ cây cỏ, khoáng vật, động vật. Hiện nay, một số đông dược vẫn được bào chế theo phương pháp cổ truyền, số khác được bào chế dưới dạng hiện đại như viên nén, viên nang, chè tan... để tăng thêm độ tiện dụng cho người dùng.

Đông dược có hiệu lực trị bệnh yếu hơn tân dược. Tuy nhiên, đông được lại có thể giải quyết một số căn bệnh mãn tính theo cơ chế điều hòa cân bằng cho cơ thể. Đây chính là điểm mạnh riêng của đông dược.

·        Nghề dược - chính xác và bền bỉ

Làm nghề được tức là bạn đang tiếp xúc với những công việc đòi hỏi tính chính xác và bền bỉ cao nhất.

Trước hết chúng ta cùng xét đến yêu cầu về sự chính xác. Khi đã được coi là thuốc để phòng và trị bệnh thì việc quản lý bắt đầu từ nguyên liệu, quá trình sản xuất, đóng gói, hướng dẫn sử dụng, quảng cáo... đều phải qua các bộ phận chức năng kiểm duyệt chặt chẽ.

Bởi vậy, người làm trong ngành dược luôn đặt tính chính xác tuyệt đối lên hàng đầu trong công việc của mình. Bạn hãy thử tưởng tượng xem:

Thuốc không đạt tiêu chuẩn chất lượng sẽ bị cấm lưu hành.

Đăng ký sản xuất thuốc phải qua nhiều hội đồng các cấp xem xét, đánh giá trước khi cấp giấy phép.

Quảng cáo thuốc dưới mọi hình thức (trên bao bì, tờ rơi, phương tiện thông tin đại chúng...) không được phép quá giới hạn và phải qua kiểm duyệt... .

Hướng dẫn sử dụng phải đủ cho người dùng hiểu và tuân theo.

Nhiều chủng loại thuốc không được mua tự do trên thị trường mà phải theo đơn của bác sĩ như thuốc gây nghiện, thuốc độc, thuốc gây rối loạn chức năng nội tiết, thuốc có tác dụng đặc biệt…

Còn sự bền bỉ?

Việc nghiên cứu, sản xuất thuốc đòi hỏi thời gian lâu dài. Không hiếm trường hợp để nghiên cứu thành công một loại thuốc mới mất suốt chiều dài cả cuộc đời của nhà nghiên cứu. Lại càng không hiếm những loại thuốc là kết quả công trình lao động tiếp nối của nhiều thế hệ dược sĩ.

Dược phẩm lại luôn có hai mặt, có thể chữa bệnh và cũng có thể gây bệnh, thậm chí gây tử vong cho con người nếu không sử dụng đúng đắn và hợp lý.

Chính vì thế, theo dõi tác dụng thuốc là công đoạn bắt buộc trước khi một dược phẩm được công nhận, nhằm phát hiện những tác dụng bất lợi như độc tính cấp, độc tính bán trường diễn, độc tính trường diễn hay độc tính bất thường (ung thư, sinh con quái thai...).

Tuỳ vào từng loại thuốc mà quá trình theo dõi kéo dài trong thời gian bao lâu, có khi đến hàng chục năm.

Hiểu một cách đơn giản, nghề dược là nghề liên quan đến dược phẩm (thuốc), gồm nhiều lĩnh vực khác nhau như nghiên cứu, sản xuất, lưu thông phân phối, đảm bảo chất lượng, quản lý dược, hướng dẫn sử dụng thuốc cho mọi người. Dược học dựa trên nhiều ngành khoa học khác nhau, nhưng chủ yếu và cơ bản nhất là hoá học và sinh học.

 

·        Điều kiện làm việc và cơ hội việc làm

Đa phần các công việc trong ngành dược khá nhẹ nhàng, dành nhiều thời gian trong phòng thí nghiệm hoặc quầy thuốc, ít phải đi lại, khá phù hợp với phái nữ. Tuy nhiên, cũng như trong ngành y, công việc trong ngành dược đòi hỏi chính xác cao độ. Sự nhầm lẫn trong bất cứ giai đoạn nào đều rất nguy hiểm cho người sử dụng thuốc.Việc nghiên cứu, sản xuất thuốc đòi hỏi thời gian lâu dài.

Thế kỷ XXI, ngành dược phát triển rất mạnh. Tại Việt Nam, đây cũng là một nghề đầy triển vọng. Tới năm 2010, nước ta phấn đấu tặng gấp khoảng 2 lần dược sĩ so với hiện nay. Do số trường đào tạo nghề dược ở nước ta không nhiều nên bạn sẽ tránh được việc cạnh tranh quá gắt gao. Thu nhập trung bình của dược tương đối cao.

·        Phẩm chất và kỹ năng cần thiết

- Nhân hậu, luôn đặt y đức lên hàng đầu

- Có thiên hướng về các môn khoa học tự nhiên, đặc biệt là hoá học và sinh học

- Ham đọc sách, thích khám phá, tìm tòi

- Kiên trì, cẩn thận và ngăn nắp

- Thêm một chút đầu óc kinh doanh cũng rất hợp trong nghề này

MỘT SỐ NGHỀ NGHIỆP TRONG NGÀNH DƯỢC

CÔNG NHÂN DƯỢC

Làm việc tại các quy trình sản xuất ra các loại dược phẩm trong nhà máy, xí nghiệp dược phẩm. Đây là lao động kỹ thuật hoặc giản đơn trong dây chuyền sản xuất, cung ứng vật tư. Công nhân dược thường được tổ chức đào tạo tại xí nghiệp theo yêu cầu riêng của các đơn vị sản xuất.

DƯỢC TÁ

Sau khi tốt nghiệp lớp học dược tá do Sở y tế địa phương mở, bạn sẽ được cấp bằng dược tá. Lúc này, bạn có thể làm việc trong các xí nghiệp như công nhân, bán thuốc ở quầy thuốc, giúp việc cho các dược sĩ, cấp thuốc ở khoa dược trong bệnh viện.

DƯỢC SĨ TRUNG HỌC

Tốt nghiệp các trường trung học dược, dược sĩ trung học được phép tham gia tất cả các lĩnh vực khác nhau của ngành dược với vai trò trợ lý của dược sĩ Đại học.

Ở một số địa phương thiếu nguồn nhân lực về ngành dược thì dược sĩ trung học được uỷ nhiệm vai trò của dược sĩ Đại học làm những công việc như chủ nhiệm quầy thuốc huyện, phụ trách khoa dược của trung tâm y tế huyện.

DƯỢC SĨ ĐẠI HỌC

Được đào tạo về ngành dược tại các trường Đại học chính quy, dược sĩ Đại học có kiến thức đầy đủ về dược học như: chuyển hoá thuốc trong cơ thể, những phản ứng bất lợi của thuốc, tương tác qua lại giữa các loại thuốc, công thức phối hợp thuốc để tạo hiệu quả chữa bệnh tối ưu và an toàn nhất cho người dùng...

Họ có thể tham gia vào tất cả các lĩnh vực của ngành dược như: quản lý nhà nước về ngành dược, nghiên cứu dược phẩm, sản xuất, lưu thông phân phối thuốc, giảng dạy tại các trường Đại học, trung học y dược v.v… Bởi vậy, địa chỉ làm việc của những dược sĩ Đại học rất rộng với nhiều công tác chuyên môn khác nhau trong phòng nghiên cứu của các nhà máy, xí nghiệp dược phẩm, các bệnh viện, trường Đại học, cao đẳng v.v...